Πληροφορίες Για Επισκέπτες

Τα κάτωθι άρθρα έχουν συγγραφεί από τον κ. Κωνσταντίνο Βέρρο - Δερματολόγο Αφροδισιολόγο

© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1999
Τι είναι το Χημικό Peeling ;

Το χημικό peeling είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται για να βελτιωθεί η εμφάνιση του δέρματος. Ενα χημικό διάλυμα απλώνεται στο δέρμα με σκοπό να προκαλέσει χημικό έγκαυμα και τελικά να το απολεπίσει. Το καινούριο, ανανεωμένο δέρμα είναι συνήθως πιό λείο, λιγότερο ρυτιδωμένο και πιο ομοιόμορφο στο χρώμα. Χιλιάδες χημικά peelings γίνονται κάθε μέρα. Οι δερματολόγοι κυρίως, έχουν χρησιμοποιήσει τα τελευταία 100 χρόνια διάφορους χημικούς παράγοντες και είναι οι ειδικοί για την πραγματοποίηση διαφόρων τύπων χημικών peelings.

Τι μπορεί να προσφέρει ένα Χημικό Peeling ;

Χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία των λεπτών γραμμών κάτω από τα μάτια και γύρω από το στόμα. Οι ρυτίδες που δημιουργούνται από τη βλαβερή επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας αλλά και άλλες βλάβες που οφείλονται σε λόγους ηλικίας αλλά και κληρονομικότητας, μπορεί να θεραπευθούν με το peeling. Τα peelings δεν ενδείκνυνται όμως για τις "σακούλες" και τυχόν άλλες χαλαρές διογκώσεις, ούτε για τις βαθιές ρυτίδες ή τις ρυτίδες εκφράσεως. Είναι πολύ καλά μετά τις θεραπείες της ακμής για να βελτιωθεί η υφή του δέρματος και να εξαφανιστούν τα σημάδια που άφησε η ακμή πίσω της. Αλλες ανεπιθύμητες βλάβες που μπορεί να βελτιωθούν με ένα peeling είναι το μέλασμα ("πανάδες"), στίγματα από την ηλικία, φακίδες, ακτινικές υπερκερατώσεις και δέρματα θαμπά και σκούρα.

Πως γίνονται τα Χημικό Peelings ;

Συνήθως γίνονται στο πρόσωπο, αλλά επίσης και σε λαιμό, χέρια - αντιβράχια, πόδια. Υπάρχουν 3 κύριοι τύποι, ανάλογα με τη δραστικότητα των διαλυμάτων και το βάθος του εγκαύματος που προκαλούν στο δέρμα : Επιφανειακά, Μέσου βάθους και Βαθιά peelings. Το βάθος της καταστροφής του δέρματος είναι:

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ = Μέχρι τη κοκκώδη στιβάδα και το θηλώδες χόριο

ΜΕΣΟΥ ΒΑΘΟΥΣ = Μέχρι το άνω δικτυωτό χόριο

ΒΑΘΥ = Μέχρι το μέσο δικτυωτό χόριο

Ο δερματολόγος σας θα σας συστήσει το ιδανικότερο για το δέρμα σας peeling. Πριν τη θεραπεία, θα πρέπει να έχετε σταματήσει να παίρνετε συγκεκριμένα φάρμακα και ακόμα καλύτερα να χρησιμοποιήσετε 2-3 εβδομάδες πριν, ειδικές κρέμες που θα σας συστήσει ο δερματολόγος σας. Μέσα στο ιατρείο και πριν την διαδικασία, καθαρίζετε καλά το πρόσωπό σας με σαπούνι αλλά και λοσιόν για απομακρυνθεί κάθε ίχνος λίπους. Τα διάφορα οξέα ή άλλες ουσίες που χρησιμοποιούνται είναι συνήθως το γλυκολικό οξύ (AHA, glycolic acid), το Τριχλωροξεικό οξύ (TCA, "κλασσικό" peeling), Σαλικυλικό οξύ, γαλακτικό οξύ (ΑΗΑ, lactic acid), ή Φαινόλη (carbolic acid,phenol).
Κατά τη διάρκεια του peeling, ο γιατρός απλώνει το διάλυμα σε όλο το πρόσωπο, μερικές φορές δε διαδοχικά σε διάφορες περιοχές του προσώπου. Αυτό γίνεται, γιατί ο ασθενής νοιώθει ένα άλλοτε άλλης έντασης αίσθημα καψίματος και τσιμπημάτων, που δεν διαρκεί όμως παραπάνω από 10 λεπτά. Τα πολύ βαθιά peelings απαιτούν και αναλγησία.

Τι πρέπει να περιμένουμε μετά το Χημικό Peeling ;

Ανάλογα με το είδος και το βάθος του peeling, θα παρατηρηθεί γενικώς μια αντίδραση παρόμοια με αυτή του ηλιακού εγκαύματος. Μετά τα επιφανειακά peelings παρατηρείται ερυθρότητα και κάποια απολέπιση που διαρκεί 3-4 ημέρες. Μετά από μέσου βάθους και βαθιά peelings, το δέρμα σκουραίνει λόγω του εγκαύματος και μετά από 2-3 ημέρες αρχίζει να απολεπίζεται. Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν οίδημα ("πρήξιμο") και φυσαλίδες. Η όλη διαδικασία μπορεί να διαρκέσει από 7-14 ημέρες. ΠΡΟΣΟΧΗ : Είναι πολύ σημαντικό να προστατεύεστε από τον ήλιο με το αντιηλιακό που θα σας δώσεις ο γιατρός σας.

Υπάρχουν επιπλοκές;

Ωρισμένοι τύποι δέρματος και ιδίως τα μελαχροινά, εμφανίζουν μερικές φορές ανομοιομορφία στο χρώμα του δέρματος. Αυτό συνήθως είναι προσωρινό και σπανίως μόνιμο. Εαν είστε μελαχρινοί, η καλύτερη διαδικασία για σας είναι τα πολλά, επαναλαμβανόμενα επιφανειακά peelings. Ο κίνδυνος της μελάγχρωσης μεγαλώνει αν παίρνετε αντισυλληπτικά χάπια, είστε έγκυος ή έχετε οικογενειακό ιστορικό "πανάδων".

Σε βαθιά peelings, υπάρχει και ο κίνδυνος δημιουργίας ουλών που όμως αντιμετωπίζονται με καλά αποτελέσματα.

Υπάρχει μια μικρή περίπτωση επανεργοποίησης του Απλού Ερπητα, γι αυτό αν έχετε ιστορικό υποτροπιαζόντων επεισοδίων, πείτε το στο γιατρό σας, γιατί μπορεί να χρειαστεί να πάρετε προληπτική θεραπεία. Η εμφάνιση Ερπητα στο απολεπισμένο δέρμα είναι ανεπιθύμητη, γιατί αυξάνει ο κίνδυνος για σημάδι ή ουλή.

Ποιοί είναι οι περιορισμοί των χημικών Peelings ;

Τα χημικά peelings δεν αντιμετωπίζουν τις "σακούλες" ούτε έχουν σχέση με τα διαφορα liftings. Δεν εξουδετερώνουν τις δυνάμεις της βαρύτητας που προκαλούν τις διάφορες χαλαρώσεις και πτώσεις. Δεν μπορούν να διορθώσουν τις βαθιές ουλές. Δεν αλλάζουν το μέγεθος των πόρων, ούτε να εξαφανίσουν τις ευρυαγγείες από το πρόσωπο. Ομως, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η εμφάνιση του προσώπου βελτιώνεται.


ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΝΟΣ TCA PEELING
(ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ)


15-25% : φαγεσωρική ακμή, διατεταμένοι πόροι δέρματος

25-40% : ακμή (αβαθείς ουλές), λεπτές ρυτίδες προσώπου, φωτογήρανση, λεπτές υπερκερατώσεις, μέλασμα, εφηλίδες, φακίδες.

40-55% : ίδιες ενδείξεις με την παραπάνω, αλλά σε πιό έντονο βαθμό και σε ρυτίδες άνω χείλους.


ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΤΩΝ PEELINGS
(Σχετικές)

1) Υποτροπιάζων Ερπης
2) Θεραπεία με 8-MOP ή retinoids (Χρήση isotretinoin μέσα στο προηγούμενο 6μηνο)
3) Να μην έχει επάγγελμα που απαιτεί παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο.
4) Μεγάλο κίνδυνο για εμφάνιση δυσχρωμιών μετά το peeling, έχουν: μελαγχρινοί, αντισυλληπτικά, γυναίκες που συλλαμβάνουν μέσα σε 6 μήνες μετά το peeling, μεγάλη έκθεση στον ήλιο και λήψη φωτοευαισθητοποιών φαρμάκων.
5) Λόγω της δυνατότητας αύξησης της αντίδρασης του δέρματος, ρωτάμε και για πρόσφατη εφαρμογή : Ηλεκτρόλυσης, Κεριού (για αποτρίχωση), Αποτριχωτικών, Μάσκας, Προηγούμενες απολεπίσεις ή dermabrasion, Βαφής μαλλιών, Περμανάντ ή ισιώματος των μαλλιών, Χρήση tretinoin. Πρέπει να έχει περάσει τουλάχιστον εβδομάδα μετά την εφαρμογή ενός από τα παραπάνω.
6) Μυρμηκίες
7) Τραύματα σε επούλωση, πρόσφατη ακτινοθεραπεία
8) Ιστορικό Ουλών ή Χηλοειδών
9) Κρυοθεραπεία μέσα στον προηγούμενο μήνα
10) Ασθενείς με Ατοπική δερματίτιδα, αλλεργίες, κολλαγονώσεις / αυτοάνοσα νοσήματα με προσοχή για πιθανές έντονες αντιδράσεις.
11) Πρόσφατα (2-6 μήνες) βλεφαροπλαστική, ρυτιδεκτομή, λιποαναρρόφηση


ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΜΕΤΑ TO Peeling

Κάθε βράδυ, θα εφαρμόζετε σε όλο το πρόσωπο την αλοιφή που σας έδωσε ο γιατρός σας.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, θα χρησιμοποιείτε την αντιηλιακή κρέμα. Η αντιηλιακή, θα ανανεώνεται κάθε 2 ώρες, ΑΚΟΜΑ και αν βρίσκεστε μέσα στο σπίτι. Η εφαρμογή της θα περιλαμβάνει και την περιοχή γύρω από τα μάτια. Εαν ο φαρμακοποιός σας δεν έχει την συγκεκριμένη αντιηλιακή, μην περιμένετε να σας την φέρει αλλά πάρτε αμέσως τηλέφωνο στο γιατρό σας για να σας δώσει μιά άλλη.
Μη τραβάτε τις “πέτσες” για να φύγουν πιό γρήγορα. Αυτό απαγορεύεται αυστηρά και το μόνο που θα καταφέρετε θα είναι να δημιουργήσετε πανάδες στα σημεία εκείνα. Αν μια πέτσα κρέμεται και σας ενοχλεί, κόψτε την προσεκτικά με ένα ψαλιδάκι.
Τουλάχιστον για ένα μήνα μετά το peeling, απαγορεύονται αυστηρά : η Αποτρίχωση (με ηλεκτρόλυση, κερί, ή αποτριχωτικές κρέμες), Μάσκες, Βαφές μαλλιών, Περμανάντ.
Μη φέρνετε το σεσσουάρ κοντά στο πρόσωπο όταν στεγνώνετε τα μαλλιά σας.
Μη χρησιμοποιείτε στο λουτρό σας πολύ ζεστό νερό. Ειδικότερα στο πρόσωπο, να πλένεστε με δροσερό νερό.
Μη κάθεστε κοντά σε σόμπες, καλοριφέρ, ούτε πάνω από την κουζίνα όταν μαγειρεύετε. Προσέχετε πολύ τους ατμούς του σίδερου όταν σιδερώνετε.
Αποφύγετε επίσης την εφίδρωση (όχι σπόρ, γυμναστική) επί ένα μήνα μετά.
Μετά από 7 ημέρες, επισκεφτείτε οπωσδήποτε τον γιατρό σας για περαιτέρω οδηγίες
Αποφύγετε την πρώτη εβδομάδα να κάνετε έντονους μορφασμούς (γέλιο, κλάμα, φωνές), προσέxοντας να μη “ζαρώνει” το δέρμα.
Αποφύγετε όσο είναι δυνατόν να κοιμάστε με το πρόσωπο στο μαξιλάρι, γιατί το δέρμα μπορεί να ερεθιστεί. Κοιμάστε αν είναι δυνατόν ανάσκελα.

© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998
Μερικά παραδείγματα αλλεργικής δερματίτιδος είναι:
Δερματίτις από Νικέλιο (Nickel)


Το νίκελ βρίσκεται σε πολλά κράματα μετάλλων και σε πολλά προϊόντα. Πολλά χρωμιωμένα αντικείμενα περιέχουν αρκετό νικέλιο για να προκαλέσουν μια αντίδραση σε ευαισθητοποιημένα άτομα.

Τα ανοξείδωτα επίσης περιέχουν νίκελ, αλλά είναι κατασκευασμένα έτσι, ώστε σπάνια προκαλούν αλλεργία.

Τα σκουλαρίκια που περιέχουν νίκελ (συνήθως τα ψεύτικα -feaux) μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα στο λοβό του αυτιού, ένα πολύ συχνό πρόβλημα. Αυτή μπορεί να οφείλεται ακόμα και στις βελόνες που χρησιμοποιούνται για το τρύπημα των αυτιών. Έτσι, μόνο ανοξείδωτες βελόνες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για το τρύπημα. Μετά το τρύπημα, χρησιμοποιείστε μόνο σκουλαρίκια που δεν περιέχουν νίκελ για τις πρώτες 3 τουλάχιστον εβδομάδες.

Εξαρτήματα ρούχων όπως νικέλινες κόπιτσες, φερμουάρ, κουμπιά και μεταλλικά κλιπς, μπορεί να προκαλέσουν δερματίτιδα.

Η εφίδρωση προκαλεί δερματίτιδα σε ευαίσθητους στο νίκελ ανθρώπους.. Το καλοκαίρι, αντικείμενα που περιέχουν νικέλιο προκαλούν μία κνησμώδη, «σαν τσιμπήματα» αίσθηση μέσα σε 15 - 20 λεπτά από την επαφή με το δέρμα που έχει ιδρώσει. Ένα εξάνθημα μπορεί να εμφανιστεί μέσα στο επόμενο 48ωρο. Τα ίδια αντικείμενα μπορεί να φορεθούν επί αρκετές ώρες χωρίς προβλήματα, εάν δεν υπάρχει εφίδρωση !.

Λάστιχο (Rubber, καουτσούκ): Ένα συχνό αλλεργιογόνο

Τα προϊόντα από καουτσούκ συχνά προκαλούν αλλεργική εξ’‘ επαφής δερματίτιδα.. Ευαίσθητοι στο καουτσούκ άνθρωποι, θα πρέπει να ψάχνουν για υποκατάστατα.

Το καουτσούκ μπορεί επίσης να προκαλέσει άμεσες αλλεργικές αντιδράσεις, μεταξύ των οποίων κνησμό ή αίσθημα καψίματος και πομφούς ("πετάλες") κάτω από το λαστιχένιο αντικείμενο. Μερικοί άνθρωποι νοιώθουν κνησμό και δακρύζουν και μερικές φορές έχουν δύσπνοια. Αυτό είναι πιο συχνό σε ανθρώπους που φορούν στενά λαστιχένια γάντια όπως το ιατρικό προσωπικό. Τα λαστιχένια γάντια προκαλούν επίσης δερματίτιδα στο δέρμα κάτω από τα γάντια. Για υποκατάστατα, υπάρχουν άλλα συνθετικά γάντια ή γάντια από βινύλιο.

Οι περισσότερες περιπτώσεις αλλεργικής δερματίτιδας εξ’‘ επαφής από παπούτσια οφείλονται στα συστατικά του καουτσούκ που χρησιμοποιείται στη κατασκευή του παπουτσιού. Ακόμα και δερμάτινα παπούτσια μπορεί να περιέχουν τέτοια.

Βαφές μαλλιών
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να βάψουν άφοβα τα μαλλιά τους. Παρ’‘ όλα αυτά, μερικοί άνθρωποι είναι ευαίσθητοι στην ουσία paraphenylene-diamine (PPDA). Αυτή η ουσία βρίσκεται στις μόνιμες τριχοβαφές που αναμιγνύονται με ένα οξειδωτικό παράγοντα, όπως το οξυζενέ πριν από την εφαρμογή.

Οι αλλεργικοί στο PPDA δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν μόνιμες τριχοβαφές. Περίπου ένα τέταρτο των ανθρώπων αλλεργικών στο PPDA είναι επίσης αλλεργικοί σε συστατικά των ημι-μόνιμων τριχοβαφών. Ακολουθείστε τις εσώκλειστες οδηγίες για ένα patch-test πριν από τη χρήση της βαφής.

Οι περισσότεροι αλλεργικοί στο PPDA άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν προσωρινές βαφές ή χρωμοσαμπουάν. Ένα μικρό ποσοστό πάντως, θα αντιδράσει και σ’‘ αυτές τις ουσίες.
Μια τελική πρακτική είναι η βαφή με χέννα (φυτική χρωστική). Όμως η χέννα δεν αποδίδει σε όλα τα μαλλιά. Ασφαλείς είναι και οι μεταλλικές βαφές εάν δεν ερεθίζουν το τριχωτό.

Παρ’‘ όλο που οι χρωστκές με PPDA σπάνια χρησιμοποιούνται στο ρουχισμό, χρησιμοποιούνται άλλες χρωστικές που μπορεί να κάνουν διασταυρούμενη αλλεργία με το PPDA. Έτσι, μερικοί ευαίσθητοι στο PPDA ασθενείς δεν μπορούν να φορέσουν σκούρα ρούχα, και ανέχονται υφάσματα με ανοιχτότερα χρώματα μόνο.
Περίπου 25% των ευαίσθητων στο PPDA ασθενών είναι αλλεργικοί σε ορισμένα ευρέως χρησιμοποιούμενα τοπικά αναισθητικά που είναι συγγενή χημικώς με το PPDA.

Χρωμιούχα
Είναι υλικά που περιέχουν χρώμιο, και προκαλούν συνήθως αλλεργική δερματίτιδα εξ’‘ επαφής. Τέτοια υλικά είναι το τσιμέντο, δέρμα, μερικά σπίρτα, χρώματα Και αντισκωρικές ουσίες. Επαγγελματική έκθεση στο χρώμιο είναι συνηθισμένη σε επαγγέλματα στην αυτοκινητοβιομηχανία, οξυγονοκολλήσεις, μεταλλοχοϊα, στις οικοδομικές εργασίες (τσιμέντο) και σε βιομηχανίες επισκευής αυτοκινητόδρομων και σιδηρόδρομων.

Τα χρωμιούχα χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία του δέρματος παπουτσιών. Η δερματίτις από παπούτσια μπορεί να προέλθει από τα χρωμιούχα που περιέχει το δέρμα τους. Υπάρχουν όμως και παπούτσια επεξεργασμένα με φυτικές ουσίες για υποκατάσταση.

Μερικά σπίρτα περιέχουν χρωμιούχα και στο μη αναμμένο σπίρτο αλλά και στη στάχτη του σπίρτου. Βάζοντας τα χρησιμοποιημένα σπίρτα στις τσέπες θα γίνει αλλεργιογόνο και το ύφασμα των τσεπών.

Συμπεράσματα

Όσοι έχετε αλλεργική δερματίτιδα θα πρέπει:

1. Αποφύγετε το αλλεργιογόνο που προκαλεί την αντίδραση, και τα υλικά που έχουν διασταυρούμενη αλλεργία με αυτά. Ο δερματολόγος σας μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε ποια αντικείμενα πρέπει να αποφεύγετε.

2. Υποκαταστήστε τα αλλεργιογόνα προϊόντα με άλλα που δεν προκαλούν αλλεργία.

3. Εάν χρειαστεί, ο δερματολόγος σας θα σας συστήσει να κάνετε επιδερμιδικές δοκιμασίες (Patch tests).



© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998

Απλούς Ερπης

Επιπλοκές ερπητικής λοίμωξης
Οφθαλμικές βλάβες
Ο ιός μπορεί να προσβάλλει τον οφθαλμό και να οδηγήσει σε μια επιπλοκή που λέγεται ερπητική κερατίτις. Υπάρχει το αίσθημα ότι κάτι υπάρχει μέσα στο μάτι. Υπάρχει επίσης πόνος και ευαισθησία στο φως. Χωρίς τη κατάλληλη θεραπεία, μπορεί να προκληθεί ουλή στον κερατοειδή. Ευτυχώς, υπάρχουν φάρμακα διαθέσιμα που είναι αρκετά αποτελεσματικά.
Οποιοσδήποτε ασθενής με ύποπτη οφθαλμική λοίμωξη από τον ιό του έρπητα, θα πρέπει αμέσως να επισκέπτεται οφθαλμίατρο.
Λοιμώξεις σε μωρά
Μια έγκυος που έχει έρπητα γεννητικών οργάνων κατά τη στιγμή του τοκετού, μπορεί να μεταδώσει τον ιό στο νεογέννητο με άμεση επαφή του γεννητικού σωλήνα, Εάν ο τοκετός συμβεί κατά τη διάρκεια του πρώτου επεισοδίου λοίμωξης της μητέρας (πρωτολοίμωξης) τότε το νεογέννητο κινδυνεύει από σοβαρές βλάβες. Οι γυναίκες που ξέρουν ότι έχουν επεισόδια έρπητα των γεννητικών οργάνων ή που νομίζουν ότι μπορεί να έχουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, θα πρέπει να το λένε στο γιατρό τους, ούτως ώστε να ληφθούν προληπτικά μέτρα.
Οι έγκυες θα πρέπει να αποφεύγουν τη σεξουαλική επαφή, ιδιαίτερα προς το τέλος της κύησης και εφ' όσον ο σύντροφός τους έχει ενεργή ερπητική λοίμωξη. Γι αυτούς που δεν θέλουν να απέχουν, συνιστάται η χρήση προφυλακτικών. Προς το παρόν, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η λοίμωξη του βρέφους με τον ιό τύπου 1 ενέχει διαφορετικούς κινδύνους από τη λοίμωξη με τον ιό τύπου 2.
Για τη γυναίκα που έχει μη-ενεργό έρπητα (γεννητικό ή μη), δεν χρειάζονται ειδικές προφυλάξεις. Από τη στιγμή που η λοίμωξη της μάνας δεν είναι ενεργός, το βρέφος δεν κινδυνεύει.
Το νεογέννητο μπορεί επίσης να μολυνθεί και από βλάβες που δεν βρίσκονται στη γεννητική περιοχή, όπως σε βλάβες στα χείλη ή στα χέρια. Τα μέλη της οικογένειας και οι φίλοι με ενεργό ερπητική λοίμωξη, δεν θα πρέπει να έρχονται σε επαφή με το νεογέννητο.
Ερπητική λοίμωξη σε χρόνιες σοβαρές παθήσεις
Η ερπητική λοίμωξη μπορεί να απειλήσει τη ζωή του ασθενή με καρκίνο, του μεταμοσχευμένου ή κάποιου ασθενή με σοβαρό χρόνιο νόσημα, λόγω του ότι τα άτομα αυτά έχουν μειωμένη ανοσολογική απάντηση σε λοιμώξεις.


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998

Τι είναι ο Ερπης των γεννητικών οργάνων;
Είναι μια συνηθισμένη λοίμωξη, που οφείλεται σε ιό και μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή. Στους περισσότερους ανθρώπους συνήθως υποτροπιάζει και μερικές φορές είναι επώδυνη κατάσταση για την οποία υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία. Γενικά δεν απειλεί τη ζωή και δεν έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία του ασθενούς. Οποιοσδήποτε έχει ενεργό σεξουαλική ζωή, διατρέχει τον κίνδυνο να κολλήσει τον έρπη, ανεξάρτητα από φύλο, φυλή ή κοινωνική τάξη.
Πως κόλλησε έρπη ο σύντροφός μου;
Το είδος της σεξουαλικής επαφής με την οποία μπορεί να μεταδοθεί ο έρπης, είναι η κολπική, πρωκτική αλλά και στοματογεννητική πράξη. Εάν ο σύντροφός σας έχει έρπη, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σας είναι «πιστός». Τον ιό μπορεί να του τον έχετε μεταδώσει και εσείς. Πολλοί άνθρωποι (80%) είναι φορείς του ιού και δεν το ξέρουν γιατί δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Μπορεί επίσης να τον έχει κολλήσει και από κάποιον άλλο σεξουαλικό σύντροφο, ακόμα και πολλά χρόνια πριν. Ο ιός μπορεί να παραμείνει αδρανής στον οργανισμό όλο αυτό το διάστημα και ξαφνικά να ενεργοποιηθεί.
Ποιά είναι τα συμπτώματα;
Ο ασθενής την πρώτη φορά, νοιώθει αδιαθεσία και μπορεί να έχει πυρετό, πονοκεφάλους, μυϊκούς και σκελετικούς πόνους καθώς και ερεθισμό στα γεννητικά όργανα. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να κρατήσουν αρκετές μέρες. Στο διάστημα αυτό ή μετά από αυτό, εμφανίζονται κόκκινες περιοχές στα γεννητικά όργανα που συνήθως εξελίσσονται σε μικρές πληγές ή φυσαλίδες που πονάνε. Με την πάροδο του χρόνου, ξεραίνονται και εξαφανίζονται. το πρώτο αυτό επεισόδιο σε μερικά άτομα που δεν θα λάβουν θεραπεία, μπορεί να διαρκέσει μέχρι και 3 εβδομάδες.
Μπορεί να επανεμφανιστούν τα συμπτώματα;
Ναι, πότε - πότε. Αυτό συμβαίνει γιατί άπαξ και ο ιός εγκατασταθεί στον οργανισμό, παραμένει εφ΄ όρου ζωής. Τον περισσότερο καιρό παραμένει ανενεργός, αλλά κάθε τόσο, επαναδραστηριοποιείται και προκαλεί καινούριο επεισόδιο. Κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός. Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν ποτέ υποτροπή. Αλλοι έχουν αρκετές φορές το χρόνο. Όμως οι υποτροπές είναι συνήθως λιγότερο σοβαρές και διαρκούν λιγότερο από το πρώτο επεισόδιο. Ορισμένα γεγονότα ή καταστάσεις «πυροδοτούν» την εμφάνιση νέου επεισοδίου, όπως π.χ το stress στη δουλειά ή το σπίτι, η κούραση, ο τραυματισμός κατά την σεξουαλική επαφή, ή άμεση έκθεση στον ήλιο, η έμμηνος ρύση και η κακή γενική κατάσταση της υγείας. Εάν τα επεισόδια είναι συχνά ή σοβαρά και δημιουργούν άγχος και στεναχώρια στον ασθενή, τότε θα χρειαστεί κατασταλτική θεραπεία η οποία προλαμβάνει ή ελαττώνει τις υποτροπές.
Τι μπορούμε να κάνουμε σαν ζευγάρι για να μην κολλήσει ο ένας τον άλλο;
Εάν ληφθούν οι κατάλληλες προφυλάξεις, η πιθανότητα να μεταδοθεί ο ιός στον σύντροφο, είναι πολύ μικρές. Ο έρπητας των γεννητικών οργάνων δεν σημαίνει απαραίτητα αποχή από το sex ή ελαττωμένη απόλαυσή του. Ο κίνδυνος μετάδοσης μειώνεται με τη χρήση προφυλακτικού. Επειδή ο ιός πιθανόν μεταδίδεται κατά το χρόνο που διαρκεί το επεισόδιο, πολλά ζευγάρια αποφεύγουν την επαφή ή χρησιμοποιούν προφυλακτικό. Η περίοδος αυτή περιλαμβάνει το χρόνο από τη στιγμή εμφάνισης των πρώτων προειδοποιητικών συμπτωμάτων (τσιμπήματα, κάψιμο στα γεννητικά όργανα), μέχρι την εξαφάνιση και της τελευταίας πληγής. Δυστυχώς και τον υπόλοιπο χρόνο, ο κίνδυνος μετάδοσης ίσως υπάρχει ακόμα κι έτσι, η τελική απόφαση θα ληφθεί και από τους δυο σας : μπορείτε να χρησιμοποιείτε προφυλακτικό συνεχώς ή μόνο όταν υπάρχουν τα σημάδια της μόλυνσης. Εάν ένας από τους δύο έχει έρπητα στο στόμα, να αποφύγετε τον στοματικό έρωτα, γιατί ο ιός μπορεί να μεταδοθεί από το στόμα στα γεννητικά όργανα. Ο ιός δεν μεταδίδεται με τα ποτήρια, τις πετσέτες, το μπάνιο ή τα καθίσματα της τουαλέτας.
Έχω συχνά επεισόδια που με ταλαιπωρούν. Τι μπορεί να γίνει;
Δύο είναι οι λύσεις:
1. Η «επεισοδιακή» θεραπεία. Είναι η θεραπεία κάθε υποτροπής με το φάρμακο και που συνήθως διαρκεί 5 ημέρες. Η θεραπεία αυτή γίνεται όσο το δυνατόν γρηγορότερα, με τα πρώτα συμπτώματα που κινούν την υποψία ότι θα εμφανιστεί ο έρπης, αλλιώς δεν έχει νόημα. Το μειονέκτημα είναι ότι δεν μειώνεται ο αριθμός των υποτροπών και δεν έχει πρακτική σημασία σε άτομα που δεν έχουν αυτά τα πρώτα συμπτώματα (τσιμπήματα, κάψιμο κλπ) ώστε να αρχίσουν έγκαιρα τη θεραπεία.
2. Η «κατασταλτική» θεραπεία. Το φάρμακο χορηγείται καθημερινά, σε μικρότερη δόση, για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Με αυτή τη θεραπεία προλαμβάνεται ή ελαττώνεται ο αριθμός των υποτροπών, αλλά και όταν αυτές συμβούν, είναι λιγότερο σοβαρές και διαρκούν λίγο χρόνο. Οι περισσότεροι ασθενείς που δοκίμασαν και τις δύο λύσεις, δήλωσαν ότι προτιμούν την κατασταλτική θεραπεία. Eαν βρίσκετε τη συχνότητα των εξάρσεων βασανιστική ή σας έχουν κουράσει ψυχολογικά, πείτε το στον γιατρό σας και συζητείστε για την δεύτερη αυτή λύση.
Μπορεί ο Έρπητας των γεννητικών οργάνων να βλάψει τα μωρά κατά την εγκυμοσύνη ή και μετά από αυτή;
Υποτροπές κατά τη διάρκεια της κύησης, δεν φαίνεται να είναι βλαβερές για το έμβρυο, αν και οι πρωτοπαθείς λοιμώξεις μερικές φορές δημιουργούν προβλήματα. Αν υπάρχει ενεργός λοίμωξη τις ημέρες που αναμένεται ο τοκετός, υπάρχει κίνδυνος να μολυνθεί το νεογνό κατά τη γέννησή του. Ο κίνδυνος είναι ουσιώδης όταν η λοίμωξη εμφανίζεται πρώτη φορά στη μητέρα (πρωτολοίμωξη). Αν πρόκειται απλά για μια ακόμη υποτροπή, τότε ο κίνδυνος είναι ελάχιστος, αλλά υπάρχει ακόμη. Η λοίμωξη του νεογνού μπορεί να είναι σοβαρή και να απειλήσει τη ζωή του. Πολλοί μαιευτήρες κάνουν καισαρική εάν δουν έρπητα, ιδίως εάν οι εξελκώσεις εντοπίζονται κοντά στην είσοδο του κόλπου. Είναι σημαντικό λοιπόν να πείτε στο γυναικολόγο σας ότι έχετε έρπητα των γεννητικών οργάνων.


© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998
Εισαγωγή
Ονομάζεται έτσι, γιατί η πιο συνηθισμένη του μορφή "ζώνει" τη μια πλευρά του κορμού. Οποιοσδήποτε έχει περάσει ανεμευλογιά, μπορεί να εμφανίσει έρπητα ζωστήρα. Ο λόγος είναι ότι, ο ίδιος ιός που προκαλεί ανεμευλογιά, προκαλεί και ζωστήρα. Ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση σε ορισμένα νευρικά κύτταρα του σώματος και όταν βρει την ευκαιρία επανενεργοποιείται προκαλώντας τον ζωστήρα. Περίπου ένα 20% των ανθρώπων προσβάλλεται από τη νόσο σε κάποια στιγμή της ζωής του.
Το τι προκαλεί τον ιό να "ξυπνήσει" και να δημιουργήσει προβλήματα σε φυσιολογικά και υγιή άτομα, δεν είναι ξεκάθαρο. Πιθανώς υπάρχει μια προσωρινή αδυναμία του οργανισμού να καταπολεμήσει τη νόσο. Αυτό επιτρέπει στον ιό να αρχίσει να αναπαράγεται και να μετακινείται δια μέσου των νευρικών ινών προς το δέρμα. Το γεγονός ότι η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε ανθρώπους μεγαλύτερους των 50 ετών (αν και μπορεί να εμφανιστεί και σε παιδιά) υποστηρίζει αυτή την άποψη, διότι η ανοσολογική "άμυνα" πιστεύεται ότι είναι ασθενέστερη σε μεγάλες ηλικίες. Την προσβολή από ζωστήρα μπορεί επίσης να πυροδοτήσουν κάποιος τραυματισμός ή και πιθανό stress.
Μερικοί ασθενείς με χρόνια νοσήματα είναι επίσης πιθανό να παρουσιάσουν σοβαρές μορφές ζωστήρα. Σ' αυτούς περιλαμβάνονται μερικοί ασθενείς με καρκίνο, λευχαιμία ή λέμφωμα, άλλοι που κάνουν χημειοθεραπεία ή ακτινοβολίες, ασθενείς με AIDS, μεταμοσχευμένοι κ.ά.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Το πρώτο σύμπτωμα του ζωστήρα είναι ένας πόνος σαν κάψιμο ή τσίμπημα και εξαιρετική ευαισθησία σε μια περιοχή του δέρματος. Αυτό μπορεί να συμβεί και 2-3 ημέρες πριν εμφανιστεί το εξάνθημα. Πιθανόν να υπάρχει και πυρετός ή και πονοκέφαλος. Το εξάνθημα γρήγορα ομαδοποιείται σε φυσαλίδες που μοιάζουν με αυτές της ανεμευλογιάς. Οι φυσαλίδες διαρκούν γενικώς 2-3 εβδομάδες. Στην αρχή περιέχουν υγρό, μετά πύο και τελικά ξεραίνονται και σε ένα μήνα περίπου το εξάνθημα έχει εξαφανιστεί. Ο πόνος μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο. Σπανίως υπάρχει εξάνθημα χωρίς πόνο ή πόνος χωρίς εξάνθημα.

Πόσο σοβαρός είναι ο πόνος;
Πολλές φορές (ιδίως σε ηλικιωμένους) ο πόνος είναι σοβαρός και αρκετά βασανιστικός ώστε να απαιτηθεί ειδική αναλγητική θεραπεία.
Που εμφανίζεται συνήθως ο Ζωστήρας στο σώμα;
Το εξάνθημα είναι πιο συχνό στο κορμό και στους γοφούς. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί στο πρόσωπο και στα χέρια.
Μεγάλη προσοχή χρειάζεται εάν οι φυσαλίδες προσβάλλουν τη περιοχή του ματιού, διότι υπάρχει ο κίνδυνος μόνιμης βλάβης. Εάν εμφανιστούν φυσαλίδες στην άκρη της μύτης, αυτό σημαίνει πιθανή προσβολή του ματιού. Ο δερματολόγος θα παραπέμψει αμέσως τον ασθενή στον οφθαλμίατρο.
Ποιες είναι οι επιπλοκές του Ζωστήρα;
Η μεθερπητική νευραλγία είναι μια επιπλοκή που συνεχίζεται και μετά την εξαφάνιση του εξανθήματος. Μπορεί να ταλαιπωρεί τον ασθενή για πολύ καιρό, ακόμα και για χρόνια. Η επιπλοκή αυτή είναι συχνότερη στους ηλικιωμένους.
Μικροβιακή επιμόλυνση των φυσαλίδων μπορεί επίσης να συμβεί. Η επιμόλυνση αυτή μπορεί να επιβραδύνει την ίαση του εξανθήματος και να απαιτήσει τη χορήγηση αντιβίωσης.
Μια άλλη επιπλοκή, είναι η γενίκευση του εξανθήματος, η εξάπλωση δηλ. των φυσαλίδων σε όλο το σώμα με εικόνα σαν της ανεμευλογιάς. Είναι σπάνια και συμβαίνει στο 2-5% των προσβληθέντων. Συμβαίνει πιο συχνά σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα και με εξασθενημένο ανοσολογικό σύστημα. Ακόμα και εσωτερικά όργανα μπορεί να προσβληθούν από τον ιό.
Πως διαγιγνώσκεται ο Ζωστήρας;
Συνήθως βασίζεται στη κλινική εικόνα (εξάνθημα και πόνος). Ενίοτε μπορεί να απαιτηθεί και εξέταση του υγρού των φυσαλίδων. Τα αποτελέσματα όμως από τέτοιες εξετάσεις είναι διαθέσιμα σε μερικές ημέρες.
Εάν κάποιος έχει ζωστήρα θα πρέπει να ανησυχεί για μια πιο σοβαρή νόσο ή για μια υπολειτουργία του ανοσολογικού του συστήματος;
Εάν έχετε άλλα προβλήματα υγείας ή έχετε υποψίες ότι μπορεί να έχετε μολυνθεί από τον ιό του AIDS, πείτε το στο δερματολόγο σας. Στην περίπτωση αυτή ο γιατρός θα σας δώσει να κάνετε και κάποιες άλλες εξετάσεις, όπως αίματος, ακτινογραφία θώρακος κλπ. Η πλειοψηφία πάντως των ανθρώπων που εμφανίζουν ζωστήρα, είναι κατά τ' άλλα υγιείς.
Είναι μεταδοτικός ο Ζωστήρας;
Ο ιός του ζωστήρα μπορεί να μεταδοθεί σε άλλα άτομα, μόνο που αυτά θα εμφανίσουν ανεμευλογιά. Ο ζωστήρας είναι πολύ λιγότερο μεταδοτικός από την ανεμευλογιά. Οι ασθενείς μεταδίδουν τον ιό μόνο αν σπάσουν οι φυσαλίδες και ένα άτομο που δεν έχει περάσει ανεμευλογιά έρθει σε επαφή μαζί του. Τα νεογέννητα ή αυτοί που ήδη είναι ασθενείς ή ανοσοκατασταλμένοι - όπως οι καρκινοπαθείς - βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Για αποφυγή μετάδοσης σε τέτοιους ασθενείς, οι πάσχοντες από ζωστήρα, δεν εισάγονται στο νοσοκομείο, εκτός κι αν είναι απόλυτα απαραίτητο.
Αφήνει ουλές;
Είναι μια πιθανότητα, ιδιαίτερα στους ανοσοκατασταλμένους ή σε περίπτωση μικροβιακής επιμόλυνσης.
Ποια είναι η θεραπεία;
Στους περισσότερους ασθενείς, η νόσος ιάται σε λίγες εβδομάδες και σπάνια επανεμφανίζεται.
Υπάρχουν αντιϊκά φάρμα, όπως η acyclovir και η valacyclovir, που εάν δοθούν έγκαιρα (το πρώτο 48ωρο από την εμφάνιση των φυσαλίδων) βοηθούν αρκετά, μειώνοντας και τον πόνο. Η acyclovir θα προκαλέσει πονοκέφαλους σε περίπου 2% των ασθενών και ενίοτε γαστρεντερικές διαταραχές. Γενικά είναι ένα ασφαλέστατο φάρμακο, που έχει δοθεί χωρίς κανένα πρόβλημα και σε εγκύους ακόμα.
Σε συνδυασμό με τα φάρμακα αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και κορτιζόνη για να ελαττωθεί ο σοβαρός πόνος.
Η μεθερπητική νευραλγία μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο τη νύκτα και συχνή χρήση αναλγητικών κατά τη διάρκεια της ημέρας.

© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον των περιβαλλοντολόγων αλλά και μεγάλης πλειοψηφίας του επιστημονικού κόσμου έχει επικεντρωθεί στο πρόβλημα της καταστροφής της στοιβάδας του όζοντος από ένα αριθμό χημικών ουσιών που βρίσκονται στο περιβάλλον. Μετρήσεις δείχνουν μια παγκόσμια ελάττωση στην περιεκτικότητα της στρατόσφαιρας σε όζον την τελευταία δεκαετία καθώς και μια "εποχιακή τρύπα" στη στοιβάδα πάνω από την Ανταρκτική.
Η στοιβάδα του όζοντος, δρα σαν ένας πολύ ισχυρός φραγμός ("φίλτρο") απορροφώντας ένα μεγάλο ποσόν της υπεριωδών ακτινών του ηλίου που διαφορετικά θα έφταναν στην επιφάνεια της γης. Τα χημικά που κυρίως είναι υπεύθυνα για την καταστροφή της στοιβάδας του όζοντος, είναι οι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες (chlorofluorocarbons, CFC's), που βρίσκονται στα αέρια των ψυγείων και τα διάφορα αεροζόλ-σπρέι που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Έχουν αναπτυχθεί διάφορα μαθηματικά μοντέλα που αποδεικνύουν ότι η καταστροφή αυτή γίνεται με γρήγορους ρυθμούς. Από τα μέσα της δεκαετίας του '70, όταν η βλαπτική δράση των ουσιών αυτών έγινε φανερή, ορισμένες κυβερνήσεις - μεταξύ των οποίων οι Σκανδιναβικές και μερικές στις ΗΠΑ - άρχισαν να λαμβάνουν μέτρα για την ελάττωση της διαφυγής των CFC's στην ατμόσφαιρα.
Σύγχρονες μελέτες θεωρούν ότι θα χρειαστεί να περάσουν 50 περίπου χρόνια για να γίνει έκδηλο το πλήρες αποτέλεσμα της καταστροφής της στοιβάδας του όζοντος με την μορφή της αυξημένης συχνότητας εμφάνισης καρκίνων του δέρματος.
Οι συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και το σπανιότερο μελάνωμα. Το μελάνωμα είναι κακοηθέστατος όγκος που δίνει γρήγορα μεταστάσεις σε άλλα όργανα, ενώ το βασικοκυτταρικό μεθίσταται σπάνια προκαλώντας μόνο τοπικές καταστροφές. Η συμβολή της υπεριώδους ακτινοβολίας στην καρκινογένεση (αλλά και στην γήρανση) του δέρματος είναι πολύ καλά τεκμηριωμένη εδώ και χρόνια. Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, μπλε μάτια, ξανθά μαλλιά και τα οποία το καλοκαίρι μαυρίζουν δύσκολα και "καίγονται" εύκολα.
Μελέτες που έχουν γίνει μας λένε ότι: αν συνεχιστεί η χρήση των sprays που περιέχουν τους βλαπτικούς για το όζον της στρατόσφαιρας CFC's, μέχρι το 2075 η ζώνη του όζοντος θα έχει καταστραφεί κατά το 40%. Έχει δε υπολογιστεί ότι, ελάττωση του όζοντος κατά 1%, έχει σαν συνέπεια την αύξηση κατά 2% της υπεριώδους ακτινοβολίας Β που φτάνει στη γη με συνέπεια τελικά τα ακανθοκυτταρικά και βασικοκυτταρικά καρκινώματα του δέρματος να αυξάνουν κάθε χρόνο κατά 1-3%.
Ας δούμε όμως ποια είναι τα κυριότερα μέτρα προφυλάξεως από τις βλαπτικές επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου:
· Κατάλληλος ρουχισμός (π.χ καπέλο κατά την επιτέλεση εργασιών στην ύπαιθρο, κλπ)
· Χρησιμοποίηση αντηλιακών λοσιόν και κρεμών με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF > 15)
· Ελάττωση της εκθέσεως στον ήλιο:
Το 50% του συνόλου της ακτινοβολίας που λαμβάνει ένα άτομο κατά την διάρκεια της ζωής του, το δέχεται κατά τα πρώτα 18 έτη. Χρειάζεται λοιπόν κατάλληλη εκπαίδευση των γονέων, ούτως ώστε να προφυλάσσουν τα παιδιά τους.
Η εποχή του χρόνου και η ώρα της ημέρας παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην έκταση της εκθέσεως στην υπεριώδη ακτινοβολία. Για παράδειγμα, μια ηλιόλουστη μέρα του Ιουνίου μεταξύ 10.00 π.μ και 15.00 μ.μ, φτάνει στην επιφάνεια της γης το 60% της ημερήσιας ποσότητος ακτινοβολίας. Εάν λοιπόν ελαττωθεί στο διάστημα αυτό η έκθεση στο ηλιακό φως, θα μειωθεί και ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος στο μέλλον.
· Με τη συμβουλή του γιατρού, να αποφεύγεται η χρήση φωτοευαισθητοποιών φαρμάκων και χημικών ουσιών.
· Πλήρης γνώση των ανεπιθύμητων ενεργειών από την σκόπιμη έκθεση στον ήλιο (οι γυναίκες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι μπορεί το μαύρισμα να θεωρείται ..."in", αλλά εάν το συνηθίζουν είναι σίγουρο ότι το δέρμα τους θα γεράσει γρήγορα. Συγκρίνετε την επιδερμίδα μιας αγρότισσας με την επιδερμίδα μιας υπαλλήλου γραφείου...).

Τελειώνω την σύντομη αυτή αναφορά, με την ευχή να ληφθούν τα μηνύματα και να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας. Όχι μόνο για το δικό μας καλό, αλλά και για το καλό του πλανήτη μας..

© Κωνσταντίνος Δ. Βέρρος, 1998
Εισαγωγή
Οι πομφοί (ή "πετάλες" στην καθομιλουμένη) είναι ερυθρές εξοιδήσεις ("πρηξίματα") που εμφανίζονται σε ομάδες και σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος. Κάθε πομφός διαρκεί λίγες ώρες πριν εξαφανιστεί χωρίς να αφήσει ίχνη. Καινούριοι πομφοί μπορεί να εμφανίζονται ενώ άλλοι σβήνουν. Ποικίλλουν σε μέγεθος, από μισό εκατοστό μέχρι μέγεθος πιάτου, ενώ μπορεί να ενώνονται για να σχηματίσουν μεγαλύτερες βλάβες. Συνήθως ο κνησμός είναι έντονος, αλλά μερικές φορές ο ασθενής μπορεί να νοιώθει κάψιμο ή τσιμπήματα.
Οι πομφοί παράγονται από τη διαφυγή του πλάσματος του αίματος από τα τριχοειδή αγγεία του δέρματος. Μια ουσία του οργανισμού που λέγεται ισταμίνη απελευθερώνεται από ορισμένα κύτταρα που λέγονται μαστοκύτταρα που βρίσκονται μεταξύ των αγγείων του δέρματος. Απελευθέρωση ισταμίνης προκαλούν διάφοροι παράγοντες μεταξύ των οποίων αλλεργικές αντιδράσεις, χημικά τροφών ή φάρμακα.
Μερικές φορές είναι αδύνατον να βρεθεί το αίτιο.
Η κνίδωση είναι πολύ συχνή. Περίπου ένα 10-20% θα εμφανίσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η νόσος εξαφανίζεται συνήθως σε λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες. Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσει και χρόνια.
Όταν οι πομφοί εμφανίζονται γύρω από τα μάτια, χείλη ή γεννητικά όργανα, το οίδημα είναι μερικές φορές εντυπωσιακό. Παρ' όλη την ανησυχητική εμφάνιση, το οίδημα εξαφανίζεται συνήθως σε λιγότερο από 24 ώρες. Ο δερματολόγος σας θα χρησιμοποιήσει τον όρο Αγγειοίδημα για να περιγράψει αυτό το είδος της κνίδωσης. Ο ίδιος όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει και πολύ βαθείς, μεγάλους πομφούς σε άλλες περιοχές του σώματος.
Οξεία Κνίδωση
Ο όρος "Οξεία Κνίδωση" χρησιμοποιείται όταν οι πομφοί διαρκούν λιγότερο από 6 εβδομάδες. Στην περίπτωση αυτή το αίτιο μπορεί συνήθως να αναγνωριστεί και να αρθεί. Συνήθη αίτια είναι οι τροφές, φάρμακα, λοιμώξεις, τσιμπήματα εντόμων, άλλα νοσήματα αλλά και φυσικά ερεθίσματα, όπως το κρύο, η πίεση και η ηλιακή ακτινοβολία.
Τροφές
Οι πιο συνηθισμένες τροφές είναι οι ξηροί καρποί, η σοκολάτα, τα ψαρικά, οι ντομάτες, τα αυγά, οι φράουλες και το γάλα. Οι φρέσκες τροφές προκαλούν κνίδωση πιο συχνά από τις μαγειρευμένες. Συχνό επίσης αίτιο αποτελούν τα πρόσθετα, τα συντηρητικά και οι χρωστικές των τροφών.
Οι πομφοί μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λεπτά ή μέχρι 2 ώρες μετά το φαγητό.
Φάρμακα
Θεωρητικώς, οποιοδήποτε φάρμακο μπορεί να προκαλέσει κνίδωση. Πιο συχνά προκαλούν τα αντιβιοτικά Ιδίως οι πενικιλίνες), τα παυσίπονα, τα ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά και διουρητικά. Επίσης τα αντιόξινα, οι βιταμίνες, οφθαλμικές και ωτικές σταγόνες, καθαρτικά, κολπικά σαπούνια κ.ά. Οποιοδήποτε φάρμακο που παίρνετε θα πρέπει να το λετε στον γιατρό σας για να τον βοηθήσετε.
Λοιμώξεις
Είναι πολλές αυτές που προκαλούν κνίδωση. Οι λοιμώξεις αναπνευστικού είναι συχνό αίτιο σε παιδιά. Στα αίτια περιλαμβάνεται και ο ιός της ηπατίτιδας Β, όπως επίσης άλλες μικροβιακές και μυκητιασικές λοιμώξεις.
Χρόνια Κνίδωση
Ονομάζεται η κνίδωση όταν οι εξάρσεις της διαρκούν για πάνω από 6 εβδομάδες. Εδώ το αίτιο είναι πιο δύσκολο να ανεβρεθεί και μόνο σε ένα πολύ μικρό ποσοστό συμβαίνει αυτό. Ο δερματολόγος σας θα σας ρωτήσει μερικά πράγματα προκειμένου να βρει τη πιθανή αιτία. Από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ειδικές εξετάσεις για την ανεύρεση του αιτίου, η έρευνα θα βασιστεί στο ιατρικό σας ιστορικό, και στην προσεκτική κλινική εξέταση. Εξετάσεις μπορεί να δοθούν, αλλά σπάνια φωτίζουν τα αίτια
Φυσικές Κνιδώσεις
Ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν πομφούς από την ηλιακή ακτινοβολία, το κρύο, την πίεση, τις δονήσεις ή την άσκηση.
Όταν οφείλεται στην ηλιακή ακτινοβολία, λέγεται Ηλιακή Κνίδωση. Είναι μια σπάνια διαταραχή κατά την οποία, μετά την έκθεση στον ήλιο, εμφανίζονται πομφοί μέσα σε λίγα λεπτά. Η κατάσταση βελτιώνεται μέσα σε 1-2 ώρες.
Η αντίδραση στο κρύο είναι πιο συχνή και λέγεται Κνίδωση εκ Ψύχους. Οι πομφοί εμφανίζονται όταν το δέρμα θερμαίνεται μετά την έκθεση στο κρύο. εάν εκτεθούν στο κρύο μεγάλες περιοχές του σώματος, μπορεί να απελευθερωθούν μεγάλα ποσά ισταμίνης με αποτέλεσμα wheezing, flushing, generalized hives and fainting. Ένα απλό διαγνωστικό τεστ είναι το να τοποθετήσει κάποιος ένα παγάκι στο δέρμα του.
Η Χολινεργική Κνίδωση συνίσταται από λεπτότατα (περ. 0,3 εκ) σπυράκια που περιβάλλονται από άσπρη ή ερυθρή ζώνη. Εμφανίζονται μετά από σωματική άσκηση, ζέστη ή συναισθηματική πίεση. Ο κνησμός είναι έντονος. Οποιοσδήποτε παράγοντας που αυξάνει τη θερμοκρασία του δέρματος μπορεί να προκαλέσει αυτούς τους μικρούς πομφούς (ιδρώτας, ήλιος, ζεστά μπάνια, θυμός).
Η πιο συχνή φυσική κνίδωση, είναι ο Δερμογραφισμός. Οι περισσότεροι με αυτή την κατάσταση είναι κατά τ' άλλα υγιείς. Εδώ οι πομφοί σχηματίζονται από το γδάρσιμο ή τον ερεθισμό του δέρματος. Ο κνησμός είναι έντονος. Μπορεί να συνυπάρχει με άλλες μορφές κνίδωσης. Μπορεί να επιμείνει για μήνες ή και για χρόνια.
Θεραπεία
Η καλύτερη θεραπεία είναι η ανεύρεση του αιτίου και η απάλειψή του, πράγμα συνήθως δύσκολο. Ο δερματολόγος θα σας γράψει αντιϊσταμινικά χάπια. Εδώ θα πρέπει να συνεργαστείτε με τον γιατρό σας, γιατί κανένα αντιϊσταμινικό δεν είναι ειδικό για τον καθένα και έτσι ο γιατρός πιθανόν να χρειαστεί να δοκιμάσει περισσότερα από ένα αντιϊσταμινικά ή διαφορετικούς συνδυασμούς.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και κορτιζόνη ή ακόμα και αδρεναλίνη.
Προσοχή: αν ταυτόχρονα με τις δερματικές βλάβες παρουσιάσετε βραχνάδα και δύσπνοια, κατευθυνθείτε γρήγορα στο πλησιέστερο νοσοκομείο.